Solo Enstitüsü

← Tüm yazılar

İçgörü 01

CSRD ve Omnibus Sonrası: Türk Şirketleri için Güncel Tablo

Konu
Sürdürülebilirlik Raporlama
Tür
Düzenleme açıklaması
Tarih
2026-Q2
Yazar
Solo Enstitüsü
CSRD ve Omnibus Sonrası: Türk Şirketleri için Güncel Tabloİçgörü 01

Özet

AB'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD), 2024'te yürürlüğe girdi — ama yürürlüğe girdiği biçim, bugünkü biçim değil.

Şubat 2025'te Avrupa Komisyonu Omnibus I Sadeleştirme Paketi'ni önerdi; Nisan 2025'te "Stop-the-Clock" direktifi (2025/794) kabul edildi ve raporlama dalga-2 ile dalga-3 takvimleri iki yıl ertelendi.

Bu yazıda, bugünkü takvim ve müzakeredeki belirsizlikler altında Türk şirketlerinin makul ilk hamlesini tartışıyoruz.

Anahtar noktalar

  • Stop-the-Clock sonrası takvim: Dalga-1 (büyük halka açık) değişmedi; Dalga-2 (büyük halka açık olmayan) FY2025 → FY2027; Dalga-3 (listelenmiş KOBİ) FY2026 → FY2028; Üçüncü ülke (AB'de 150M EUR+ ciro) hâlâ müzakerede.
  • Erteleme = iptal değil. AB ESG yön çizgisini değiştirmedi; sadece uygulama hızı yavaşladı. Yatırımcı, banka ve büyük alıcı beklentisi olduğu yerde.
  • Omnibus'un belirsizliği = ertelenmiş hazırlık değil. ESRS sadeleştirme önerileri raporlanan veri sayısını düşürebilir, ama çift taraflı materiality disiplini çekirdek kalıyor.

Bölüm 1 — Stop-the-Clock ve Omnibus I Ne Değiştirdi?

Direktif 2025/794 ("Stop-the-Clock"): Avrupa Komisyonu'nun Şubat 2025'te sunduğu Omnibus I Sadeleştirme Paketi'nin ilk somut çıktısı, Nisan 2025'te kabul edilen bu direktiftir. İçeriği üç hattan oluşur: dalga-2 ve dalga-3 öteleme, CSDDD uygulamasının bir yıl ötelenmesi, ve dalga-1 değişmemesi.

Omnibus I'in esas (sübstantif) önerileri: Komisyon, Stop-the-Clock'a paralel olarak ESRS standartlarını ve CSRD kapsam eşiklerini gözden geçirme önerileri sundu. Tartışılan başlıklar arasında raporlanan veri noktalarının azaltılması, eşiklerin yükseltilmesi, sektör-spesifik standartların ertelenmesi var. Nihai metin 2026 ortası civarında bekleniyor.

Üçüncü ülke şirketleri (Türk holdingler dahil) için sonuç: Orijinal 2028 hedefi henüz değişmedi, ancak Omnibus I'in nihai içeriği üçüncü ülke kapsamını da etkileyebilir.

Bölüm 2 — ESRS Mimarisi

ESRS (European Sustainability Reporting Standards) iki çapraz topik standardı + on tematik standarttan oluşur: ESRS 1 (genel gereksinimler, çift taraflı materiality metodolojisi), ESRS 2 (genel açıklamalar — yönetişim, strateji, etki-risk-fırsat), Çevresel (E1-E5), Sosyal (S1-S4), Yönetişim (G1).

Çift taraflı materiality ESRS'in çekirdek disiplinidir: bir konunun (a) kurumun çevre ve insanlara etkisi (impact materiality) ve (b) kurumun finansal durumu üzerindeki etkisi (financial materiality) — ikisinden biri eşiği geçerse raporlanır.

Bölüm 3 — Türk Şirketleri İçin İlk 6 Ay

  1. Materiality atölyesi (çift taraflı: etki + finansal)
  2. Boşluk analizi (hangi veri var, hangi süreç eksik)
  3. KPI sistemi tasarımı (ESRS açıklama gereksinimleri ile eşleştirme)
  4. Pilot rapor üretimi (bir önceki mali yıl verisi ile)
  5. Güvence sağlayıcı ile diyalog (üst makro denetim firmalarından)
  6. Yönetim kurulu briefingi (CSRD strateji değil uyum sorunsu — değişimi sahiplenmek lazım)

Bölüm 4 — Sık Yapılan Hatalar

"Erteleme oldu, hazırlığı sonraya bırakırız"
Omnibus'un esas içeriği müzakerede; kapsam değişse de materiality disiplini sürer
"Önceki sürdürülebilirlik raporumuzu adapte ederiz"
ESRS yapısı GRI'dan farklı, doğrudan dönüşüm değil
"Materiality çalışmasını ajansa yaptırırız"
İç paydaş katılımı olmadan ESRS doğrulanamaz
"Veriyi en sona bırakırız"
Veri sistemleri 6-12 ay alır; geç başlayan denetlenemez

Sonuç

Stop-the-Clock ertelemesi bir nefes alma anı, bir vazgeçme sinyali değil. AB regülasyonu yön çizgisini değiştirmedi — sadece hız düştü. Bu dönem, çift taraflı materiality disiplini ve veri sistemi kurulumu için harcanırsa raporlama hazır olduğunda zorlamasız üretilir. Beklenen ne olursa olsun, Türk büyük şirketlerinin yatırımcı ve büyük müşteri için ESG dilini konuşması çoktan kaçınılmaz oldu.

Editörün notu

Omnibus I müzakeresi devam ediyor. Bu yazı 2026-Q2 durumunu yansıtır; AB Konsey-Parlamento mutabakatı gelir gelmez güncellenecektir.

Solo Enstitüsü, CSRD'ye geçişi tamamlayan Türk şirketleri için materiality atölyesinden bağımsız güvence hazırlığına kadar tüm süreci yönetir.

Bizimle çalışın